Met de introductie van de AudioQuest DragonFly Copper heeft een van de bekendste compacte USB-DAC-series een belangrijke technische vernieuwing gekregen. De DragonFly Cobalt gold sinds 2019 als het meest geavanceerde model binnen de reeks, maar met de Copper heeft AudioQuest verschillende onderdelen van het ontwerp opnieuw bekeken.

Op het eerste gezicht lijken Copper en Cobalt sterk op elkaar. Beide zijn compacte USB-DAC's die tevens functioneren als voorversterker en hoofdtelefoonversterker. Beide verwerken audio native tot 24-bit/96 kHz en zijn bedoeld voor gebruik met computers, smartphones, tablets, hoofdtelefoons en complete audiosystemen.

Onder de behuizing zijn de verschillen echter aanzienlijk.

DragonFly Copper en Cobalt in één overzicht

Nieuwe ESS Sabre ES9218 in de DragonFly Copper

Een van de belangrijkste verschillen zit in de gebruikte elektronica.

De DragonFly Cobalt gebruikt de ESS ES9038Q2M als DAC, gecombineerd met een aparte ESS Sabre 9601 hoofdtelefoonversterker. Deze combinatie was jarenlang een van de sterkste punten van de Cobalt en biedt een 2,1 volt uitgang en een 64-bit bit-perfect digitale volumeregeling.

Voor de Copper koos AudioQuest voor een andere aanpak. De ESS Sabre ES9218 combineert de DAC en hoofdtelefoonversterker binnen één geïntegreerde oplossing.

Volgens DragonFly-ontwerper Gordon Rankin was meer hoofdtelefoonvermogen een van de belangrijkste wensen van gebruikers. Het nieuwe ontwerp maakte het mogelijk om het beschikbare hoofdtelefoonvermogen aanzienlijk te verhogen.

Copper levert meer hoofdtelefoonvermogen

AudioQuest geeft aan dat de DragonFly Copper tweemaal zoveel uitgangsvermogen levert als iedere eerdere DragonFly.

Dat is een belangrijk verschil met de Cobalt.

De Cobalt is met zijn 2,1 volt uitgang al geschikt voor een breed scala aan hoofdtelefoons. De Copper gaat een stap verder en is ontworpen om meer grip en dynamische reserve te bieden wanneer een hoofdtelefoon meer vermogen vraagt.

Dat betekent niet dat iedere hoofdtelefoon automatisch beter klinkt met de Copper. Impedantie, gevoeligheid en het ontwerp van de hoofdtelefoon blijven belangrijke factoren. Voor gebruikers van wat lastiger aanstuurbare hoofdtelefoons is het extra beschikbare vermogen echter een duidelijk voordeel.

Beide ondersteunen maximaal 24-bit/96 kHz

Wie verwacht dat Copper hogere samplefrequenties ondersteunt dan Cobalt, komt bedrogen uit.

Beide DragonFlys verwerken audio native tot:

24-bit/96 kHz

De ondersteunde samplefrequenties zijn 44,1, 48, 88,2 en 96 kHz.

AudioQuest heeft bewust vastgehouden aan deze maximale native resolutie. Hogere getallen zeggen op zichzelf namelijk weinig over de uiteindelijke geluidskwaliteit. Implementatie, klokontwerp, voeding, ruis, analoge uitgangstrap en vervorming zijn minstens zo belangrijk.

Het grootste verschil tussen Copper en Cobalt zit daarom niet in de maximale resolutie, maar in de manier waarop het signaal wordt verwerkt en versterkt.

Cobalt ondersteunt MQA, Copper niet

Een opvallend verschil is MQA.

De DragonFly Cobalt beschikt over MQA-rendering. Wanneer compatibele MQA-content wordt afgespeeld, kan Cobalt deze functionaliteit gebruiken en wordt dit met een paarse LED aangegeven.

DragonFly Copper ondersteunt geen MQA-rendering.

Bij de ontwikkeling van Copper heeft AudioQuest bewust afscheid genomen van deze functionaliteit. Hierdoor kon een processor met een lager energieverbruik worden gebruikt en ontstond meer vrijheid bij de keuze en implementatie van nieuwe componenten.

Voor gebruikers van TIDAL is dit verschil tegenwoordig veel minder belangrijk dan enkele jaren geleden. TIDAL stopte op 24 juli 2024 met het aanbieden van MQA en koos FLAC als stereoformaat voor de toekomst.

Wie nog een eigen collectie MQA-bestanden gebruikt, heeft met Cobalt dus een functionaliteit die Copper niet heeft. Voor de meeste moderne streamingtoepassingen is dit echter steeds minder relevant.

Copper verbruikt minder energie

Een portable DAC haalt zijn energie uit het apparaat waarop hij is aangesloten. Bij gebruik met een smartphone of tablet is stroomverbruik daarom belangrijk.

AudioQuest geeft aan dat de Copper ongeveer 25% minder stroom verbruikt dan eerdere DragonFly-ontwerpen.

Dat is een interessante verbetering voor mobiel gebruik. De DAC vraagt minder van de accu van een smartphone, tablet of laptop terwijl tegelijkertijd meer uitgangsvermogen beschikbaar is.

De combinatie van lager stroomverbruik en hoger vermogen is technisch gezien een van de belangrijkste verbeteringen van de nieuwe generatie.

Verschillende aanpak van ruisonderdrukking

Ook op het gebied van ruis kiest AudioQuest een andere aanpak.

DragonFly Cobalt beschikt over interne voedingsfiltering die specifiek is ontwikkeld om storingen van onder andere wifi-, Bluetooth- en mobiele radiosignalen te beperken.

Bij Copper wordt daar een nieuwe fysieke maatregel aan toegevoegd: een hooggeleidende kopergeplateerde behuizing.

Deze behuizing is niet uitsluitend gekozen vanwege de uitstraling. Volgens AudioQuest helpt de koperlaag bij het afvoeren van hoogfrequente RF-ruis die de elektronische schakeling kan beïnvloeden.

Copper gebruikt hiermee letterlijk zijn behuizing als onderdeel van de strategie tegen ongewenste hoogfrequente energie.

DragonFly Copper en JitterBug

Een technisch interessant verschil is de combinatie met AudioQuest JitterBug.

Cobalt bevat zelf technologie die gedeeltelijk overeenkomt met de filtering in JitterBug. Daardoor kon een JitterBug in serie met Cobalt afhankelijk van de installatie wisselende resultaten geven.

Copper is anders opgebouwd. AudioQuest geeft aan dat bij Copper met een JitterBug nog meer USB-gerelateerde ruis kan worden onderdrukt. Bij Cobalt kon een JitterBug in serie juist wisselende resultaten geven, omdat Cobalt zelf al een deel van deze filtering bevat.

Voor gebruikers die hun USB-signaal verder willen optimaliseren, biedt Copper daardoor iets meer flexibiliteit.

Hoe zit het met de geluidskwaliteit?

Hier moet een vergelijking voorzichtig worden gemaakt. Zonder beide DAC's onder dezelfde omstandigheden te beluisteren is het niet verstandig om harde conclusies over klank te presenteren als objectief feit.

Technisch gezien beschikt Copper wel over verschillende verbeteringen die relevant kunnen zijn voor de uiteindelijke weergave: meer uitgangsvermogen, lager stroomverbruik, een nieuwe geïntegreerde DAC/hoofdtelefoontrap, aangepaste componenten, lagere vervorming volgens AudioQuest en verbeterde RF-ruisafvoer.

AudioQuest beschrijft Copper ten opzichte van Cobalt onder meer als krachtiger, met meer grip in het laag, meer microdynamische expressie en een hogere resolutie.

Cobalt blijft echter een hoogwaardige DAC met de ES9038Q2M, minimum-phase slow-roll-off filtering, 2,1 volt uitgang en uitstekende ruisbeheersing.

Copper moet daarom vooral worden gezien als een nieuwe technische generatie en niet simpelweg als een Cobalt in een andere behuizing.

Is het de moeite waard om van Cobalt naar Copper te upgraden?

Voor bestaande Cobalt-bezitters is het antwoord afhankelijk van het gebruik.

Een upgrade naar Copper is vooral interessant wanneer u:

• meer hoofdtelefoonvermogen wilt;
• de DAC veel met een smartphone of tablet gebruikt;
• lager stroomverbruik belangrijk vindt;
• de nieuwste DragonFly-techniek wilt;
• meer nadruk wilt op RF-ruisafvoer;
• geen behoefte meer heeft aan MQA-rendering.

Heeft u al een Cobalt waarmee uw hoofdtelefoon uitstekend wordt aangestuurd en bent u tevreden over de geluidskwaliteit, dan is vervangen niet automatisch noodzakelijk.

Cobalt is door de komst van Copper niet plotseling een slechte DAC geworden.

Welke moet u kiezen: DragonFly Copper of Cobalt?

Wie vandaag nieuw instapt in de DragonFly-serie, zou ik in de meeste gevallen richting DragonFly Copper sturen.

Copper vertegenwoordigt de nieuwste generatie, biedt aanzienlijk meer hoofdtelefoonvermogen, vraagt minder energie van het aangesloten apparaat en gebruikt een opnieuw ontworpen architectuur met de ESS Sabre ES9218.

Cobalt blijft interessant voor gebruikers die specifiek waarde hechten aan zijn ES9038Q2M-ontwerp of MQA-rendering nodig hebben voor een bestaande muziekcollectie.

Voor modern mobiel gebruik en streaming is Copper echter de logischere keuze.

Conclusie

AudioQuest DragonFly Copper is veel meer dan een cosmetische opvolger van Cobalt.

Hoewel beide modellen maximaal 24-bit/96 kHz verwerken en hetzelfde compacte DragonFly-concept volgen, zijn de interne architectuur, hoofdtelefoonversterking, energie-efficiëntie en aanpak van ruis duidelijk veranderd.

Cobalt blijft een krachtige en verfijnde USB-DAC, maar Copper brengt de serie technisch naar een nieuwe generatie.

Voor nieuwe gebruikers is DragonFly Copper daardoor de meest logische keuze. Voor bestaande Cobalt-bezitters hangt een upgrade vooral af van de behoefte aan meer vermogen, lager energieverbruik en de nieuwste technische verbeteringen.

Bekijk de AudioQuest DragonFly Copper bij Hi-Stands voor actuele informatie, specificaties, prijs en beschikbaarheid.

Bekijk daarnaast ons volledige assortiment DAC's en digitale audio converters wanneer u verschillende oplossingen voor computer-, mobiele en hifi-audio wilt vergelijken.

Veelgestelde vragen

Is DragonFly Copper beter dan Cobalt?

Copper is technisch nieuwer en biedt onder andere meer uitgangsvermogen, lager stroomverbruik en een nieuw DAC-/hoofdtelefoonversterkerontwerp. Of dit in een specifieke installatie beter klinkt, hangt ook af van hoofdtelefoon, bron en persoonlijke voorkeur.

Heeft DragonFly Copper een betere DAC-chip dan Cobalt?

Het zijn verschillende ontwerpen. Copper gebruikt de geïntegreerde ESS ES9218, terwijl Cobalt de ES9038Q2M combineert met een ESS 9601 hoofdtelefoonversterker. Een chipnummer alleen bepaalt niet de uiteindelijke geluidskwaliteit.

Ondersteunt DragonFly Copper 192 kHz?

Nee. Zowel Copper als Cobalt verwerken audio native tot maximaal 24-bit/96 kHz.

Ondersteunt DragonFly Copper MQA?

Nee. Cobalt ondersteunt MQA-rendering, Copper niet.

Heeft Copper meer vermogen dan Cobalt?

Ja. AudioQuest geeft aan dat Copper tweemaal zoveel hoofdtelefoonvermogen levert als iedere eerdere DragonFly.

Kan DragonFly Copper met USB-C worden gebruikt?

Ja. Copper heeft zelf een USB-A-aansluiting en wordt geleverd met een DragonTail USB-C-adapter.