Introductie

Een goede platenreiniger moet meer doen dan zichtbaar stof verwijderen. Vuil, vettige aanslag, resten van oude reinigingsmiddelen en verontreinigingen uit het productieproces kunnen zich diep in de groef bevinden. Daardoor kan de naald minder nauwkeurig bewegen en kunnen tikken, ruis en een wat gesloten geluidsbeeld ontstaan. De L'Art du Son LP Reiniger is ontwikkeld om dergelijke vervuiling nat los te weken en vervolgens samen met de vloeistof van de plaat te verwijderen.

Het product wordt geleverd als 100 ml concentraat en moet worden verdund met gedestilleerd of gedemineraliseerd water. Bij de aanbevolen mengverhouding van 1:50 ontstaat maximaal vijf liter gebruiksklare reinigingsvloeistof. Volgens de productinformatie is dit voldoende voor ongeveer 500 platen, afhankelijk van de gebruikte reinigingsmethode en de hoeveelheid vloeistof per plaat.

L'Art du Son onderscheidt zich vooral door de alcoholvrije samenstelling. De vloeistof kan daardoor niet alleen voor vinyl worden gebruikt, maar ook voor gevoelige schellakplaten. Het middel bevat bovendien geen emulgatoren of conserveringsmiddelen. Dat vraagt iets meer aandacht bij het mengen en bewaren, maar maakt het tegelijkertijd interessant voor verzamelaars die zo min mogelijk onnodige toevoegingen op hun platen willen gebruiken.

Bouwkwaliteit en afwerking

Bij een reinigingsmiddel gaat bouwkwaliteit vooral over de verpakking, dosering en houdbaarheid. L'Art du Son wordt geleverd in een compacte, donkere fles die het concentraat tegen licht beschermt. Een maatbekertje wordt meegeleverd, zodat de juiste hoeveelheid relatief eenvoudig kan worden afgemeten.

De presentatie is functioneel en duidelijk gericht op de serieuze vinylgebruiker. Dit is geen kant-en-klare sprayfles voor een snelle poetsbeurt, maar een geconcentreerd onderhoudsproduct waarvoor eerst een mengsel moet worden aangemaakt.

In de fles kunnen witte deeltjes of vlokken zichtbaar zijn. Ook in de aangemaakte vloeistof kunnen zwevende bestanddelen voorkomen. Volgens de fabrikant zijn deze onderdeel van de samenstelling en vormen ze op zichzelf geen aanwijzing dat het product is bedorven. Voor gebruik moet het concentraat daarom rustig worden geschud totdat de bestanddelen weer goed verdeeld zijn. Te krachtig schudden is niet nodig en kan onnodig veel schuim veroorzaken.

Doordat geen conserveringsmiddelen worden gebruikt, veroudert de aangemaakte vloeistof sneller dan sommige kant-en-klare alternatieven. Bewaar zowel het concentraat als het mengsel daarom donker en koel. Een gekleurde glazen fles is voor het aangemaakte product geschikter dan een transparante kunststof kan.

Gebruiksgemak en functies

De standaardverhouding bedraagt 20 ml concentraat op één liter gedestilleerd of gedemineraliseerd water. Voor kleinere hoeveelheden kan dezelfde verhouding eenvoudig worden omgerekend, bijvoorbeeld 5 ml concentraat op 250 ml water.

Het is verstandig om alleen de hoeveelheid aan te maken die binnen afzienbare tijd wordt gebruikt. Hiermee blijft de vloeistof zo vers mogelijk en wordt voorkomen dat een grote voorraad onnodig lang wordt bewaard.

L'Art du Son werkt het prettigst in combinatie met een platenwasmachine met afzuiging. Breng voldoende vloeistof op de plaat aan, verdeel deze met een zachte natreinigingsborstel en laat het middel kort inwerken. De aanbevolen inwerktijd ligt meestal tussen twee en vijf minuten. Bij licht vervuilde platen kan een kortere behandeling voldoende zijn. Ernstig vervuilde platen kunnen beter meerdere keren met verse vloeistof worden behandeld dan één keer met een veel sterker concentraat.

Na het losweken moet de vloeistof volledig worden afgezogen of afgespoeld. Bij een vacuümmachine zijn doorgaans twee tot maximaal drie afzuigronden voldoende. Overmatig lang afzuigen kan de plaat opnieuw statisch opladen.

Het middel kan eveneens worden gebruikt in een handmatige platenwasser, een reinigingsbad of met een microvezeldoek. Bij deze methoden is een naspoeling met schoon gedestilleerd water aan te raden. Daarmee worden zowel het losgemaakte vuil als mogelijke restanten van de reinigingsvloeistof verwijderd.

Het gebruik in het interne vloeistofreservoir van een platenwasmachine is minder verstandig. In zulke reservoirs kunnen resten van oudere reinigers aanwezig zijn en de vloeistof wordt er vaak aan licht, lucht en warmte blootgesteld. Een aparte doseerfles is hygiënischer en maakt het gemakkelijker om de hoeveelheid nauwkeurig te controleren.

Een belangrijke beperking is dat L'Art du Son niet bedoeld is voor ultrasone platenwasmachines. Het middel kan relatief sterk schuimen, waardoor het niet geschikt is voor het gesloten vloeistofcircuit van dergelijke apparaten.

Geluidskwaliteit, prestaties en gebruikservaring

Een reinigingsvloeistof voegt vanzelfsprekend geen nieuwe informatie aan een opname toe. De mogelijke geluidsverbetering ontstaat doordat vuil, statische elektriciteit en ongewenste afzettingen de naald minder hinderen. Een goed gereinigde groef kan daardoor nauwkeuriger worden afgetast.

Bij normaal vervuilde platen kan L'Art du Son oppervlaktegeluiden duidelijk verminderen. Kleine tikjes en een constante achtergrondruis die door stof of opgedroogde vervuiling worden veroorzaakt, kunnen na een zorgvuldige behandeling merkbaar afnemen. Vooral tweedehands platen en exemplaren die lange tijd zonder binnenhoes zijn opgeslagen, kunnen hiervan profiteren.

Ook nieuwe platen kunnen baat hebben bij een eerste wasbeurt. Papierstof, verpakkingsresten en vervuiling uit het pers- en verpakkingsproces zijn niet altijd zichtbaar. Na reiniging kan het geluidsbeeld rustiger en beter georganiseerd overkomen. Fijne informatie wordt gemakkelijker hoorbaar en stemmen en instrumenten komen iets vrijer van de achtergrond.

De vaak genoemde verbetering in dynamiek en ruimtelijkheid moet wel in de juiste context worden geplaatst. L'Art du Son verandert de opname of de klankbalans van de installatie niet. Het verwijdert verontreinigingen die de weergave kunnen maskeren. Op een daadwerkelijk vuile plaat kan het verschil groot zijn; op een plaat die al correct is gereinigd, zal de vooruitgang kleiner zijn.

De antistatische werking is eveneens praktisch. Na een correcte behandeling trekt de plaat doorgaans minder snel nieuw stof aan. Het resultaat blijft echter mede afhankelijk van de luchtvochtigheid, de gebruikte binnenhoes, de draaitafelmat en de mate waarin de draaitafel en platenwasmachine elektrisch zijn geaard.

L'Art du Son kan geen beschadigingen herstellen. Diepe krassen, versleten groeven, persfouten en vervorming blijven hoorbaar. Ook hardnekkige biologische of vettige vervuiling kan bij oude platen meerdere behandelingen of een speciaal enzymatisch voorreinigingsmiddel vereisen.

Vergelijking met soortgelijke producten

Vergeleken met kant-en-klare reinigingsvloeistoffen vraagt L'Art du Son meer voorbereiding. De gebruiker moet zelf mengen, een geschikte bewaarfles verzorgen en rekening houden met de beperkte houdbaarheid van het aangemaakte product. Daar staat tegenover dat één fles concentraat maximaal vijf liter vloeistof oplevert. Voor verzamelaars die regelmatig platen wassen, zijn de gebruikskosten per plaat daardoor relatief laag.

Ten opzichte van veel mengsels op basis van isopropylalcohol is L'Art du Son breder inzetbaar. Het kan ook voor schellakplaten worden gebruikt, terwijl alcohol bij schellak moet worden vermeden. Bij vinyl is een zorgvuldig samengesteld alcoholhoudend middel niet automatisch schadelijk, maar L'Art du Son is een aantrekkelijk alternatief voor gebruikers die bewust alcoholvrij willen reinigen.

Specialistische enzymatische reinigers kunnen effectiever zijn bij extreem vervuilde platen met schimmelresten, nicotine, organische aanslag of jarenlang vastgekoekt vuil. Zulke producten vragen vaak om meerdere stappen en een aparte naspoeling. L'Art du Son is eenvoudiger en veelzijdiger als reguliere reiniger voor nieuwe, gebruikte en reeds eerder gewassen platen.

Voor ultrasone reiniging moet altijd een vloeistof worden gekozen die uitdrukkelijk door de machinefabrikant wordt toegestaan. L'Art du Son is daarvoor door zijn schuimvorming geen geschikte universele vervanger.

Voor wie is dit product geschikt?

De L'Art du Son LP Reiniger is vooral interessant voor:

• vinylverzamelaars die regelmatig nieuwe en tweedehands platen reinigen;
• gebruikers van vacuüm-platenwasmachines zoals modellen van Okki Nokki, Pro-Ject, VPI, Loricraft en vergelijkbare systemen;
• bezitters van schellakplaten die een alcoholvrije reiniger nodig hebben;
• kritische luisteraars die ruis, statische lading en vervuiling zo veel mogelijk willen beperken;
• gebruikers die liever een economisch concentraat kopen dan telkens kant-en-klare vloeistof.

Voor iemand die slechts incidenteel één of twee platen handmatig wil schoonmaken, kan een kant-en-klare reiniger praktischer zijn. Ook bezitters van uitsluitend een ultrasone platenwasser moeten een ander product kiezen.

Pluspunten

• Alcoholvrij en geschikt voor zowel vinyl als schellak
• 100 ml concentraat levert maximaal vijf liter reinigingsvloeistof
• Effectief tegen stof, aanslag, vingerafdrukken en normaal groefvuil
• Kan oppervlaktegeluiden en statische lading verminderen
• Geschikt voor vacuümmachines en handmatige reinigingssystemen
• Relatief lage gebruikskosten per gereinigde plaat
• Geen emulgatoren of conserveringsmiddelen
• Maatbekertje wordt meegeleverd

Minpunten

• Moet voor gebruik nauwkeurig worden verdund
• Aangemaakte vloeistof moet donker en koel worden bewaard
• Door het ontbreken van conserveringsmiddelen minder geschikt om grote hoeveelheden lang te bewaren
• Niet geschikt voor ultrasone platenwasmachines
• Een extra naspoeling is bij handmatige reiniging aan te raden
• Herstelt geen krassen, slijtage of persfouten
• Zeer hardnekkige vervuiling kan meerdere behandelingen vereisen

Conclusie

De L'Art du Son LP Reiniger is een doordacht en bijzonder veelzijdig onderhoudsproduct voor serieuze platenliefhebbers. De alcoholvrije formule, compatibiliteit met vinyl en schellak en hoge verdunningsgraad maken het middel aantrekkelijk voor zowel uitgebreide collecties als professioneel gebruik.

De beste resultaten worden bereikt met een vacuüm-platenwasmachine, een schone borstel en voldoende inwerktijd. Bij correct gebruik kan de reiniger vuil en statische lading overtuigend verminderen, waardoor de achtergrond rustiger wordt en de naald de aanwezige muziekinformatie beter kan volgen.

Het product vraagt meer discipline dan een kant-en-klare spray. De vloeistof moet correct worden gemengd, koel en donker worden bewaard en mag niet in een ultrasone machine worden gebruikt. Wie bereid is deze instructies te volgen, krijgt echter een effectieve, zuinige en betrouwbaar inzetbare platenreiniger. L'Art du Son is vooral aan te bevelen voor verzamelaars die hun platen grondig willen onderhouden zonder gebruik te maken van een alcoholhoudende standaardoplossing.