The Stooges - The Stooges

1.    1969
2.    I Wanna Be Your Dog
3.    We Will Fall
4.    No Fun
5.    Real Cool Time
6.    Ann
7.    Not Right
8.    Little Doll

Slechts weinig albums hebben zoveel stof doen opwaaien en zo’n blijvende indruk achtergelaten als het debuutalbum van The Stooges. Voor de meeste luisteraars die de plaat kort na de release ontdekten — overigens in dezelfde week als Woodstock 1969 — leek het album van een andere planeet te komen, hoewel de nummers de omgeving van de band in Detroit en de onvrede onder jongeren treffend weerspiegelden. Rolling Stone had evenmin medelijden met The Stooges en omschreef het gelijknamige album als “luid, saai, smakeloos, fantasieloos en kinderachtig” — een mening die door veel andere critici werd gedeeld. En toch zou het juist Rolling Stone zijn dat “The Stooges” later opnam in zijn lijst van de 500 beste albums aller tijden, waarmee het album de blauwdruk vormde voor talloze stijlen en voor de agressieve houding waarmee de punkscene, die toen nog jaren op zich zou laten wachten, later geassocieerd zou worden.

De tijd heeft aangetoond dat de stampende, rammelende rock-’n-roll van de band zijn tijd ver vooruit was, want het werk wordt tegenwoordig in talloze “beste albums”-lijsten genoemd. Niets vangt de essentie van The Stooges beter dan “I Wanna Be Your Dog”, een klassieker die door tientallen artiesten is gecoverd. Het nummer, door Rolling Stone verkozen tot nummer 314 van de beste songs aller tijden, hypnotiseert met een groove die urenlang zou kunnen doorgaan zonder ooit te vervelen. Zijn eenvoudige genialiteit en ruige charme worden aangevuld door het rauwe, schurende “No Fun”: een expressief, hoekig, gevaarlijk en explosief stuk muziek.

In feite is alles wat zanger Iggy Pop, bassist Dave Alexander en de broers Ron Asheton op gitaar en Scott Asheton op drums op “The Stooges” creëren, puur lichamelijk en direct voelbaar. Dit voert terug naar de industriële omgeving van Motor City, de drang om de hypocrisie van de hippiebeweging te doorbreken, het gevoel buitenstaanders te zijn in een samenleving die worstelde met botsende culturen, en het oprechte verlangen om volledig origineel te zijn.

Met Iggy Pop als enige “echte” muzikant binnen het kwartet volgden The Stooges een doe-het-zelfethiek die in die tijd ongekend was. The Stooges bouwden hun eigen instrumenten — uit olievaten, stofzuigers, mixers, wasborden en diverse stukken schroot — en lieten structuur los ten gunste van experiment, improvisatie en persoonlijkheid. Ze gebruikten hun onervarenheid in hun voordeel, wat tot uiting kwam in hun grove aanpak en minimalistische stijl.

Drie nummers — “Real Cool Time”, “Not Right” en “Little Doll” — ontstonden in wezen spontaan: de band, die zich zelden druk maakte om vaste arrangementen, vertrouwde liever op het onderbuikgevoel om te zien wat er op het podium zou gebeuren. Men besefte echter dat er meer materiaal nodig was om het album te vullen. Dit verklaart ook waarom het gezongen mantra “We Will Fall” de grens van tien minuten overschrijdt, terwijl het opgaat in de gefragmenteerde, psychedelische sfeer die door het hele werk heen loopt. En de bekende stukken? Die repeteerden The Stooges en leerden ze uit het hoofd voordat ze samen met hun producer, voormalig Velvet Underground-lid John Cale, de Hit Factory betraden.

De Hybrid-SACD, met veel zorg gemasterd vanaf de originele banden in de Californische studio van MoFi en verpakt in een gatefold-uitvoering in mini-LP-stijl, presenteert dit baanbrekende album — ter gelegenheid van het 75-jarig jubileum van Elektra — voor het eerst in hifi-kwaliteit voor veeleisende luisteraars. De golvende fuzzklanken, de holle galm en het wah-wah-effect, de oversturing in het rood, de levendige handclaps, het bijna afstandelijke timbre van Pops spottende zang, de ruwheid, het vuil en het knarsen van de over elkaar liggende ritmes komen nu naar voren met meeslepende helderheid, levendigheid, detailrijkdom en ruimtelijkheid.

Ondanks hun verwrongen dichtheid en wilde tonaliteit stralen de nummers een diepe openheid en grote dynamiek uit. Het “trillen” van de opname komt op de strikt genummerde MoFi Hybrid-SACD ongehinderd naar voren en brengt de luisteraar tot aan de rand van het podium van The Stooges.